Respect voor jezelf

Over borderline, de rollercoaster in mijn leven

Foto: Melusina Parkin via Visualhunt

Wat is borderline en wat zijn een aantal mogelijke kenmerken? Christel legt het uit en vertelt hoe zij de stoornis ervaart.

Borderline kenmerkt zich door instabiliteit en veel abrupte veranderingen in gevoelens, stemmingen, relaties, zelfbeeld en gedrag. Mensen met borderline zijn vaak spontaan en kunnen gemakkelijk contacten leggen. Onderliggende angsten blijven zo verborgen.

De stoornis gaat vaak gepaard met andere psychische problemen, zoals depressie, angststoornissen, eetstoornissen, posttraumatische stress of drugs- of alcoholverslaving. Daardoor wordt de diagnose borderline niet snel gesteld. Daar komt bij dat de ene persoon met borderline erg expressief en impulsief is, de ander juist extreem introvert en depressief.

Kenmerken

Mensen met borderline kunnen last hebben van meerdere van de volgende klachten (deze lijst is een opsomming, en is mogelijk niet compleet):

  • Impulsiviteit
    Iemand met borderline kan zich halsoverkop in een nieuwe relatie storten of na het lezen van een interessante vacature plotseling van baan veranderen. Zonder goed na te denken over de gevolgen van zo’n beslissing. Bij die impulsiviteit hoort ook geen maat kunnen houden. Dat kan tot uiting komen in smijten met geld, zich te buiten gaan aan alcohol of drugs, eetstoornissen en snel wisselende seksuele contacten. Ook woede-uitbarstingen kunnen erbij horen.
  • Stemmingswisselingen
    De stemming kan gemakkelijk omslaan van somberheid en angst in gespannen opwinding of andersom. Iemand met borderline kan ‘overgevoelig’ reageren op gebeurtenissen en uitspraken. Een ogenschijnlijk onschuldige opmerking kan tot een woede-uitbarsting leiden. Korte tijd later gevolgd door een vrolijke bui, alsof er niets is gebeurd.
  • Intense woedeaanvallen
    Het moeilijk kunnen beheersen van boosheid is typisch voor iemand met borderline. De woede staat niet in verhouding met de situatie en lost niets op. Driftaanvallen en vechtpartijen vallen hier ook onder.
  • Zwart-witdenken
    Bij borderline wordt de wereld opgedeeld in uitersten: zwart en wit, goed en slecht, mooi en lelijk, alles of niets. Er bestaan geen grijstinten. Iemand is of fantastisch leuk of onuitstaanbaar. De mening over één en dezelfde persoon kan in korte tijd helemaal omslaan.
  • Extreme verlatingsangst
    Mensen met borderline hebben een vaak grote behoefte aan intieme relaties, maar zijn daar tegelijkertijd bang voor. Ze zijn extreem bang om in de steek gelaten te worden. Ze stellen mensen daarom voortdurend op de proef. Zo testen ze als het ware of en wanneer iemand hen in de steek laat. Op zich neutrale uitspraken of acties leggen ze al snel uit als een persoonlijke afwijzing. Mensen met borderline leggen vaak makkelijk contacten. Maar hun verwachtingen zijn zo hooggespannen dat niemand eraan kan voldoen. Ze eisen daarom iemands aandacht en liefde volledig op.
  • Zelfbeschadiging (automutilatie)
    Veel mensen met borderline beschadigen zichzelf. Ook gedachten over of pogingen tot zelfdoding komen veel voor.
  • Identiteitsproblemen
    Mensen met borderline hebben vaak weinig zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld. Ze zijn buitengewoon gevoelig voor opmerkingen die ze als kritiek ervaren. Ze twijfelen constant over wat ze zullen aanpakken en wat ze met hun leven willen. Mensen met borderline weten niet goed wie ze zijn en waar ze voor staan. De buitenwereld bestempelt ze als ‘raar’ omdat ze anders reageren. Dit versterkt de onzekerheid met als gevolg dat ze zich nog slechter voelen.
  • Gevoel van leegte
    Heel herkenbaar voor iemand met borderline is het gevoel alleen in de wereld te staan. De omgeving reageert anders dan zij. Hierdoor voelen ze zich onbegrepen, eenzaam en leeg.
  • Dissociatieve verschijnselen
    Mensen met borderline kunnen momenten van vervreemding hebben. Dat is een gevoel van ‘er niet echt te zijn’ of een sterk en beangstigend gevoel van innerlijke leegte. Soms weten ze even echt niet wat ze gedaan hebben of hoe ze ergens zijn gekomen.
  • Psychotische verschijnselen
    Soms krijgen mensen met borderline last van psychotische verschijnselen, zoals in de war of achterdochtig zijn en stemmen horen. Deze verschijnselen kunnen enkele uren of dagen duren.

Mijn ervaring

Ikzelf heb geen klinische diagnose gekregen maar dat betekent niet dat die daarom niet van toepassing is op mezelf.

Stemmingswisselingen zijn schering en inslag in mijn leven, ik kan me de ene dag goed voelen en de andere dag weer enorm down zonder echt te weten waardoor. Ook de verlatingsangst bepaalt mijn persoonlijke relaties. Ik werd vaak jaloers op de aandacht die andere mensen kregen van mijn vriendinnen, familieleden of mijn lief.  Woedeaanvallen komen in mindere mate voor, maar kunnen wel redelijk destructief van aard zijn. (ik koelde mijn woede vaak door met (al dan niet breekbare) voorwerpen te gooien.)

Zelfbeschadiging deed ik in mindere mate. Het is niet zo dat ik bewust mezelf sneed of pijn deed, maar wel dat ik vaak korstjes open krabde zonder me aan te trekken van toekomstige littekens of pijn.

De identiteitsproblemen die voorgaand worden genoemd waren al ontstaan in mijn jeugd. De verder ontwikkeling ervan gebeurde dus na iedere negatieve sociale ervaring. Ik voelde me niet begrepen, buitengesloten en minderwaardig. Mijn zus en vriendinnen hadden een goede job, een fijn huis, een stabiele relatie, en ik niet altijd. Ik had het gevoel dat ik in de wereld niet van tel was, dat mijn bestaan geen nut had.

Ermee omgaan is moeilijk, maar niet onmogelijk. Zolang ik de triggers mijd en me probeer te focussen op positieve zaken, gaat het goed. En er is nog een lichtpuntje: volgens geestelijkgezondvlaanderen.be nemen bij veel mensen de verschijnselen na hun dertigste of veertigste jaar geleidelijk af. Ik ben nu 33 en voel me inderdaad al veel beter dan enkele jaren geleden.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *