Bewust leven,  Mindfulness

Een pleidooi voor saaiheid

Mediteren, is dat niet saai?” Dat hangt af van je definitie van ‘saai’. Wat jij saai vindt, is voor iemand anders misschien niet saai. Over smaken en kleuren valt niet te twisten. En over de gradaties van saaiheid dus ook niet.

Voor de meeste mensen is iets saai wanneer het voor weinig prikkeling zorgt. Prikkels kunnen komen via je zintuigen of via je gedachten. Denk aan een film kijken (visuele en auditieve prikkels, maar ook je ideeën over het verhaal). Of denk aan een gezellig etentje (visuele, auditieve, geur- en smaakprikkels, gedachten over je gesprekspartner en het onderwerp, …) 

Veel prikkels en veel dopamine

Het is een cliché, maar het is waar: tegenwoordig krijgen we erg veel prikkels (tegelijk) binnen. Dat zorgt ervoor dat we een hoog niveau van prikkeling gewend zijn.

Nu wordt het even wetenschappelijk. Wanneer je geprikkeld wordt door iets wat je leuk vindt, maakt je lichaam dopamine aan. Dat hormoon heeft ook te maken met motivatie. Het zorgt ervoor dat je je goed voelt en je activiteit wil verderzetten. Maar hier zijn gevaren aan verbonden. Omdat we tegenwoordig zoveel prikkels krijgen, wordt het steeds moeilijker om dezelfde hoeveelheid dopamine aan te maken. Het is een beetje als een verslaving: je hebt er steeds meer nodig van een stofje om hetzelfde effect te krijgen.

Terug naar prikkels. Je hebt er dus steeds meer van nodig om je goed te voelen. Dat wil zeggen dat als je veel prikkels gewend bent, je dingen sneller saai vindt.

Hoeveel heb je nodig?

Sommige mensen hebben genoeg aan weinig prikkels. Anderen hebben er meer nodig om niet ongeduldig te worden. Oudere mensen kunnen bijvoorbeeld beter ‘nietsdoen’ dan veel kinderen en jongeren van vandaag. Ouderen zitten vaak gewoon uit het raam te staren. Toegegeven: als je niet moet werken, kan je je makkelijk permitteren om een hele dag niets te doen. Maar dan nog. Probeer het maar eens: urenlang uit je raam staren. Kan jij het? Ik wil gerust toegeven dat ik dat niet kan. Ik zou me kapot vervelen.

Niet onaangenaam

Saai is als je eerder moet ‘zijn’ dan ‘doen’. En dat is helemaal het geval met meditatie. ‘Doen’, daar zijn we al genoeg mee bezig. Maar wanneer heb jij voor het laatst niets gedaan? Zulke momenten zijn voor de meeste mensen zeldzaam.

Trouwens: het is niet omdat iets saai is, dat het onaangenaam is. Denk aan een heerlijke massage (als je daarvan houdt). Daarbij gebeurt er ook bitter weinig. Je krijgt wellicht alleen prikkels via je huid. En misschien via je neus, als de massageproducten (en eventueel de massagetherapeut) een aangename geur verspreiden. Maar voor de rest heb je geen stimulatie.

’t Is te zien

Gaan slapen, is dat niet saai? Volgens de bovenstaande definitie van saai: absoluut. Maar is het onaangenaam om in je bed te liggen met je ogen dicht? Het hangt ervan af hoeveel prikkels je gekregen hebt overdag en net voor het slapengaan. En dan vragen sommige mensen zich af waarom ze niet in slaap vallen nadat ze op hun laptop een film gekeken hebben, met de smartphone in de ene hand een zak chips in de andere.

Ik pleit voor meer saaiheid in het leven. Ik begin er alvast zelf mee. Doe je mee?

2 reacties

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *